Carl Sagan

Σήμερα ανοίγει μια καινούρια θεματική ενότητα στο blog! Είναι αυτή των αφιερωμάτων σε μεγάλους επιστήμονες που στιγμάτισαν με τη δράση τους, τις ριζοσπαστικές ιδέες, τις απρόσμενες ανακαλύψεις τους και τις καινοτόμες εφευρέσεις τους τη ζωή του πλανήτη μας και την οπτική μας για τον κόσμο. Πρώτη από αυτή τη σειρά από βιογραφίες που κατά καιρούς θα δημοσιεύονται θα είναι για τον Καρλ Σαγκάν... 

Επαναδημοσίευση από: http://www.sfak.org/page/Μεγάλοι%20επιστήμονες%20και%20Αστρονόμοι/350

O Carl Sagan γεννήθηκε στην Νέα Υόρκη. Υπήρξε ένας αξιοσημείωτος αστρονόμος ο οποίος αφιέρωσε την ζωή του ψάχνοντας για ανεπτυγμένη τεχνολογικά ζωή στο σύμπαν. "Η σημασία της ανακάλυψης ότι κάποια όντα μοιράζονται το σύμπαν μαζί μας, θα ήταν κάτι το εκπληκτικό, κάτι το κοσμοϊστορικό στην ανθρώπινη ιστορία", είχε πει ο ίδιος. Ο Sagan άρχισε να αναζητά την προέλευση της ζωής από την δεκαετία του 1950 και κατέληξε να παίζει το ρόλο ενός από τους βασικότερους ανθρώπους, στις αποστολές διαστημοπλοίων σε άλλους πλανήτες. "Έχουμε εξερευνήσει δεκάδες νέους κόσμους που ποτέ δεν είχαμε ξαναδεί. Κάποια μέρα ο άνθρωπος θα αναγκαστεί να μετοικήσει σε αυτούς τους νέους κόσμους (αν δεν είναι τόσο χαζός ώστε να αυτοκαταστραφεί. Εύχομαι να έχω συμβάλλει στην αναγνωριστική πτήση αυτών των νέων κόσμων." 

Ο Sagan ξεχώρισε από νωρίς με την ερευνά του που απέδειξε ότι η Αφροδίτη εκσφενδονίζει θερμότητα και ότι ο Άρης είναι μια κρύα έρημος. Μέσα από τις πολλές ικανότητες του ήταν και να μπορεί να μεταδίδει τη γνώση του για το σύμπαν στους άλλους. Ωστόσο το πρόγραμμα με τεράστια ραδιοτηλεσκόπια για την σύλληψη κάποιου σήματος από νοήμονα όντα δεν έχει να παρουσιάσει τίποτε το ενθαρρυντικό. "Αυτό το αποτέλεσμα, δείχνει κάτι για τη σπανιότητα και το πολύτιμο που έχει η ζωή" έλεγε ο Sagan. Eκτός από την ερευνητική εργασία παρουσίασε και τη γνωστή σειρά "Cosmos" που παίχτηκε και στην ελληνική τηλεόραση. Έγραψε σε εκατοντάδες επιστημονικά φύλλα και έγραψε 8 βιβλία μεταξύ των οποίων και το "Dragons of Eden" που κέρδισε το βραβείο Πούλιτζερ. Στη Νέα Υόρκη κάθισε μέχρι το 1968 όπου μέχρι τότε είχε αναλάβει την διεύθυνση του εργαστηρίου πλανητικών σπουδών στο Cornwell. Πήρε πολλά βραβεία από διάφορα πανεπιστήμια για το έργο του, καθώς και από την NASA. Τα βιβλία του γινόντουσαν best sellers. 

Η επιστημονική κοινότητα δεν αντιμετώπιζε συνέχεια με ενθουσιασμό τις ασταμάτητες προσπάθειες του Sagan να εκλαϊκεύσει την επιστήμη, ωστόσο προκάλεσε το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την αστρονομία και την εξερεύνηση του διαστήματος από κάθε άλλον στην εποχή του. Ο Sagan έφτασε κοντά στο θάνατο 2 φορές μετά από την διάγνωση αρρώστιας στο αίμα του το 1994. Η μεταμόσχευση μυελού τον οστών από την αδερφή του, σε συνδυασμό με χημειοθεραπείες ανέβαλλαν την εξέλιξη της νόσου. Ο ίδιος πίστευε ότι την είχε υπερνικήσει. Ωστόσο δεν άντεξε. Στα 62 του χρόνια έφυγε αφήνοντας πίσω του ένα τεράστιο κενό. Ίσως το ταξίδι στα αστέρια που πάντα να ονειρευόταν να το πραγματοποιεί το πνεύμα του, συνεχίζοντας ένα αέναο ταξίδι στους νέους κόσμους του. 

Αναλυτική βιογραφία στα ελληνικά: http://el.wikipedia.org/wiki/Carl_Sagan

Όπου θα πρέπει να σημειώσουμε τα εξής: 

Ο Σαγκάν ήταν από τους πρώτους που υπέθεσε ότι ο δορυφόρος του Κρόνου Τιτάνας και ο δορυφόρος του Δία Ευρώπη ίσως έχουν ωκεανούς (υπόγειο στην περίπτωση της Ευρώπης) ή λίμνες, εν δυνάμει κατοικήσιμες από κάποιες μορφές ζωής. Ο υπόγειος ωκεανός της Ευρώπης επιβεβαιώθηκε έμμεσα από το διαστημόπλοιο Galileo. 

Ασχολήθηκε επιπλέον με την ατμόσφαιρα του Δία, τις εποχιακές αλλαγές του Άρη και του δορυφόρου του Κρόνου, Τιτάνα. Ο Σαγκάν θεώρησε πως η ατμόσφαιρα της Αφροδίτης είναι εξαιρετικά θερμή και πυκνή. Επίσης, αντιλαμβανόταν την αύξηση της θερμότητας της Γης ως αυξανόμενο ανθρωπογενή κίνδυνο και την παρομοίαζε με τη φυσική, ωστόσο, ανάπτυξη της Αφροδίτης σε έναν θερμό εχθρικό προς τη ζωή πλανήτη, μέσω του φαινομένου του θερμοκηπίου. Πρότεινε, επίσης, ότι οι εποχιακές αλλαγές στον πλανήτη Άρη οφείλονται σε μάζες σκόνης και όχι σε αλλαγές της βλάστησης, όπως είχαν προτείνει πολλοί άλλοι. 

Ο Σαγκάν ήταν υπέρμαχος της έρευνας για εξωγήινη ζωή. Ουσιαστικά έπεισε την επιστημονική κοινότητα να στρέψει μεγάλα ραδιοτηλεσκόπια στο μακρινό διάστημα, για να ακούσει πιθανά σήματα από ευφυείς εξωγήινες μορφές ζωής. Επίσης, ήταν υπέρμαχος της ιδέας αποστολής διαστημοπλοίων σε άλλους πλανήτες. Διετέλεσε αρχισυντάκτης του επιστημονικού περιοδικού πλανητικής έρευνας Ίκαρος επί 12 συναπτά έτη. Εκτός από συνιδρυτής της Πλανητικής Εταιρείας ήταν και μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Ινστιτούτου SETI. 

Εκτός των παραπάνω ο Σαγκάν υπήρξε συν-συγγραφέας του επιστημονικού δοκίμιου που προέβλεπε τον πυρηνικό χειμώνα μετά τη διεξαγωγή πυρηνικού πολέμου. Είχε κάνει την περίφημη πρόβλεψη ότι ο καπνός από τις πετρελαιοπηγές στο Κουβέιτ θα προκαλούσε οικολογική καταστροφή με τα μαύρα νέφη που θα ξεπηδούσαν. Ο συνταξιούχος φυσικός ατμοσφαίρας Φρεντ Σίνγκερ (Fred Singer) απέρριψε τότε τις ιδέες του Σαγκάν ως ανοησίες, προβλέποντας ότι οι άνεμοι θα διασκόρπιζαν σε λίγες μέρες τον καπνό από τις φλεγόμενες πετρελαιοπηγές. Στο βιβλίο του The Demon-Haunted World, ο Σαγκάν κάνει έναν υπολογισμό των λαθών του ως παράδειγμα της αναθεωρητικής φύσης της επιστήμης. Ο Σαγκάν εργάστηκε ως ερευνητής στο Εγχείρημα A119, ένα μυστικό σχέδιο της USAF με στόχο τη ρίψη βόμβας στη Σελήνη. 

Ο Σαγκάν πίστευε ότι η εξίσωση Ντρέικ πρότεινε πως θα μπορούσε να σχηματιστεί ένας μεγάλος αριθμός εξωγήινων πολιτισμών, αλλά ότι η έλλειψη μαρτυριών για τέτοιους πολιτισμούς (το «παράδοξο Φέρμι») υπονοεί πως οι τεχνολογικοί πολιτισμοί τείνουν να αυτοκαταστρέφονται γρήγορα. Τούτο διέγειρε το ενδιαφέρον του για την αναγνώριση και τη δημοσίευση των τρόπων με τους οποίους θα μπορούσε η ανθρωπότητα να αυτοκαταστραφεί, με την ελπίδα πως θα μπορούσε να αποφευχθεί κάτι τέτοιο και τελικώς να γίνει ο άνθρωπος διαστημικός ταξιδιώτης. 

Έγινε περισσότερο πολιτικοποιημένος μετά τον γάμο του με τη συγγραφέα Ann Druyan. Συμμετείχε σε διαμαρτυρίες κατά των πυρηνικών όπλων και κατέκρινε το αμυντικό πρόγραμμα του Προέδρου των ΗΠΑ Ρήγκαν (που έγινε γνωστό και ως Πόλεμων των Άστρων), διότι θεωρούσε ότι ήταν αδύνατο να ολοκληρωθεί, ότι μπορούσε να υπερνικηθεί με πολύ λιγότερους οικονομικούς πόρους απ' ό,τι απαιτούσε η κατασκευή του και επίσης ότι υποβάθμιζε τις προσπάθειες του πυρηνικού αφοπλισμού.